Internet Explorer, Netscape, Firefox, Opera, Chrome, Safari…
İnsanları birbirinden “ayıran” ırk, renk, dil, din gibi özelliklerin yanına bir de bu ekleniyor: browser. Türkçesiyle internet gezgini.
Bunun iki sorumlusu var. Birincisi web’i konsesüsle yorumlayamayan gezgin üreticileri. İkincisi, işten kaçan web işçileri.
“Bu sayfa X gezginine göre tasarlanmıştır”
Bu motto, bizim web işçilerinin en büyük hatası oldu. Çamaşır makineleri, belirli ana akım bir deterjanı öneriyordu ama Tursil de koysanız yıkamıyor muydu? Ya bizim web siteleri? Kullandığınız işletim sistemine ve gezgine göre size faşizm uyguluyordu.
Sırf bu faşizme direnmek için uzun süre Firefox yerine IE kullandım. İtiraf ediyorum. (Ne kaybettiğim önemli değil. Direndiğim için gururluyum.)
Gezgin faşizminin artık son bulması lazım. 2013 böyle şeyler için çok lüks bir zaman.
Ama gel gör ki kurumsal paket uygulama geliştiren üreticilerimiz bile bu faşizme kaptırmış kendini. Düşünün, kendini web uygulaması diye tanıtan, küresel bir paketin minnacık bir ekranı sadece Firefox’ta çalışıyor?
Ne yapıyorsunuz siz Allah aşkına? Web’i biz mi anlamadık? Siz mi anlamadınız?
Eğer intranet / internet farketmez, web yazılımı üretiyorsanız, ana akım gezginlerin tümüne biat etmelisiniz. Bu maliyettir, doğru. Bu maliyete katlanmak zorundasınız. Çünkü web evrensel bir platformdur. Bu platformdan ekmek yiyorsanız, bu platformun evrenselliğinden rant elde edecekseniz, platformun kurallarına uyup, tüm gezginlerde çalışabilecek bir uygulamayla pazara çıkmalısınız.
Ve ayrıca, hiçbir şekilde, münferit bir gezgine, iş alanınızdaki hayati özellikleri avantaj olarak sunmamalısınız. Söz gelimi, sadece Internet Explorer’da çalışan bir güvenlik rutininiz olmamalı. Güvenlik gibi temel bir gereksinimi, gezgine bağımlı, belirli bir gezgin lehine çözmemelisiniz. Oturup, düşünüp, tasarlayıp, hepsinde geçerli bir yol bulmalısınız.
Dostça bir tavsiye. Eğer her yerde (masa üstü, tablet, mobil) gezgin ayırmadan çalışabilecek bir web uygulaması var edemiyorsanız… kayırdığınız platforma “native” kod yazın. Daha az efor harcarsınız.
Flash, ActiveX, Java Applet, Silverlight, vs.
Web’in doğallığını bozan bu suni gübreler, mutlaka daha uygun oldukları alana çekilecek ve demokratik bir web doğacak. Eminim.
Web ve “native” ayrımını zorlayan, birini öbürüne kırdırmadan arkasında duran Apple’a da teşekkür borçluyuz. O diretmeseydi, biz muhakkak çığırından çıkmış olacak olan gezgin faşizminin kurbanları olacaktık.
