Demek ki ölenle ölünmezmiş
2011 yılında birçok yazılım teknolojisi için “acaba ölecek mi? gidici mi?” deyip duruyorduk. Haklıydık arkadaşlar. Haklıydık.
Ama bazı köşe başı gençleri, ellerinde tespih çevirip, hiçbir teknolojinin ölmediğini, bizim cenaze servisçiliği yaptığımızı, heyecanımıza yenik düştüğümüzü söylüyor ve böyle sanıyordu.
Ama gördünüz. Selâ verilmeye başlandı seçkin camilerde. Vatandaşın taptığı kale gibi teknolojilerin temelleri sarsılıyor.
Flash ile başlayalım. Önce Macromedia, sonra Adobe Flash. Adobe’un büyük bir iştahla satın aldığı, piyasanın baskın ve hâkim cross-platform oyuncusu. İstemci tarafta, sadece bir müesseseye bağlı, özel mülk bir Cross-platform ürünün artık yerinin kalmadığını bağıra bağıra söylemiştik. Adobe’un bunu anlaması için biraz kasması ve Kasım’ı beklemesi gerekiyormuş.
Adobe, Flash’ı mobil cihazlarda çalıştırmak için kasmayı kesti!
Bu haber, “Flash bile çalışıyor” diye hava yapan kimi mobil işletim sistemi fan’larında üzüntüler üretti. Gözü hiç Flash görmemiş, gariban iPhone - iPad camiasında da resmen bayram etkisi yaptı.
Flash’ın zamanla, masa üstü web tarayıcı tarafından da sessiz sedasız silineceğini göreceksiniz. Çünkü Flash şu an akıntının yönüne ters gitmeye çalışan bir teknoloji.
Web’in ilk günlerinden beri web’in gelişmesinde, estetiğinde sağladığı katkılardan dolayı kendisine minnettarız. Ama artık dünya, başka bir dünya. Kurallar, beklentiler, her şey değişti. Akıntıya karşı kürek çeken Flash’ın küreği kırılacak bir gün.
O gün, sayfalarımızı reklama boğan Flash banner’lerine bir Fatiha okuyacağız, nasipse.
Ya SilverLight?
Microsoft’un ilk sürümünde Flash’a alternatif olarak çıkarttığı, sonra masa üstü programlama yetenekleriyle donattığı logosu fıstık, kendisi fıstık teknoloji. Ne olacak SilverLight’in hâli? Ölecek deyip duruyorduk da ağzımıza bant yapıştırıyorlardı.
Ne oldu?
Gelen duyumlara göre Microsoft, SilverLight 5’ten sonra bir daha bu teknolojiye yatırım yapmayacak. SilverLight 5, son samuray olarak kalacak. Tüm terekesi de Daron Yöndem’e teslim edilip, tabelası indirilecek.
Çünkü o da bir cross-platform hedefli teknoloji. Hiç duydunuz mu bilmem ama SilverLight’ın anlı şanlı bir Mac OS X versiyonu da var. Unix/BSD tabanlı bir sistemde Microsoft tarafından implement edilmiş tek .NET runtime’ı oluyor bu SilverLight. Mono’dan bahsetmiyorum. Bizzat Microsoft’un kendisi, .NET SilverLight runtime’ı.
Neticede, Microsoft da elindeki istemci taraflı cross-platform ürünün geleceği olmadığını gördü ve doğru bir karar verdi. Akıntıya kürek çekmek akıl kârı değildi.
Şimdi bir şey kafanızı karıştırmadı mı? Eğer Microsoft, SilverLight’ın ipini çekecekse, yine SilverLight runtime’ını kullanan Windows Phone 7 ne olacak?
Efendim, Microsoft SilverLight’ın sadece tarayıcı tarafındaki kısmına desteği kesecek. Windows Phone 7 tarafı güçlenerek devam edecek. Ancak burada önümüze tuhaf bir durum çıkıyor.
Windows 8’in uygulama alt yapısı (Metro UI) farklı bir SDK içeriyor. Windows Phone 7 ise ona benzer ama farklı bir SDK. Ancak iki SDK da benzer özellikler içermeye başlayacak. Örneğin WP7 için sensörlerle ilgili kütüphaneler sağlanmış durumda. Microsoft, bunların aynısını, tabletler için düşündüğü Windows 8 WinRT SDK’sına da koymak zorunda veya koyacak.
Yani tablet ve telefon gibi aslında ileride birbirinden çok da farkı kalmayacak, yetenekleri çok yakın iki cihaz için iki ayrı işletim sistemi ve iki ayrı SDK yazılımcıları bekliyor olacak. Siz ürettiğiniz bir yazılımı hem telefon ve hem de tablet için ayrı ayrı derleyip, ayrı ayrı sertifikasyona sokacaksınız.
Aman ne hoş!
Microsoft’un yazılımcılardan zılgıt yiyeceği ve kendisinin de operasyon yükünü artıran bir durumla karşı karşıya olduğumuzu görüyor musunuz? Sertifikasyonda, her iki SDK için ayrı araçlar ve süreçler çalıştırmak zorunda Microsoft.
Bu işten mutlaka bir çıkış yolu olmalı. Microsoft da muhtemelen buldu ve zamana yayarak, bu belâdan kurtulacak.
Ben kendi tahminimi ya da temennimi ileteyim.
Windows Phone 7’nin tüm API’sini WinRT’ye taşısınlar. Yeni Windows Phone uygulamaları, WinRT API’si üzerine yine XAML/C#/C++ ile yazılsın. Mevcut uygulamalar çok basit bir şekilde XAML değişikliği olmadan, kod dosyalarında ufak modifikasyonla WinRT’ye taşınabilsin. XNA uygulamalarını da bir şekilde halletsinler, onu da ben düşünmeyeyim. Tüm bu geçiş sürecinden sonra elimizde tek bir SDK kalsın. O da WinRT. İstersek C++ ile Windws Phone uygulaması yazalım ve performansın dibine vuralım.
SilverLight’ın cansız bedeni yere serildiğinde, Windows Phone da Windows 8 ile birleşmiş, yek vücut olmuş olacak.
Daha önceki tavsiyemi ileteyim. Microsoft yolunda ekmek yiyorsanız, size en vefalı çıkacak teknoloji XAML’dır. XAML’a yatırdığınızı mutlaka geri alırsınız.
Cross-platform yakınlarının başı sağolsun.
